Tác động của hội nhập tài chính về mặt thể chế và các nhân tố khác đến dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tại các nước đang phát triển ở Châu Á

Abstract

Đầu tư trực tiếp tước ngoài (FDI) đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tại các quốc gia đang phát triển ở khu vực Châu Á, nhưng tác động của hội nhập tài chính đối với khả năng thu hút FDI có sự khác biệt rõ nét giữa các quốc gia, phụ thuộc vào quy mô kinh tế và thể chế riêng. Luận văn nghiên cứu mối quan hệ định lượng giữa chỉ số hội nhập tài chính về mặt thể chế (KAOPEN) và dòng vốn FDI tại 18 quốc gia Châu Á trong giai đoạn 2006–2023, sử dụng phương pháp mô men tổng quát hệ thống (System GMM) cùng mô hình hồi quy có biến tương tác để kiểm định hiệu ứng ngưỡng. Kết quả cho thấy nhóm 14 quốc gia có GDP trung bình 141 tỷ USD chịu tác động tiêu cực hoặc không rõ rệt từ hội nhập tài chính với biên độ tác động từ -3,30 đến -0,46, phản ánh hạn chế về khả năng hấp thụ. Ngược lại, nhóm 4 quốc gia với GDP trung bình 3.422 tỷ USD chứng minh hội nhập tài chính có ảnh hưởng tích cực mạnh mẽ đến thu hút FDI, với hệ số tác động từ 1,05 đến 3,88 và hệ số biến trễ FDI từ 0,404 đến 0,688, chỉ ra tính bền vững của dòng vốn. Yếu tố độ mở thương mại là nhân tố kiểm soát tích cực nhất với hệ số ổn định từ 0,049 đến 0,058, trong khi các biến như lạm phát, tỷ giá và thu nhập bình quân đầu người không có ảnh hưởng đáng kể. Phân tích riêng cho giai đoạn trước khi xảy ra đại dịch COVID-19 (20062019) cũng khẳng định tính ổn định và bền vững của các phát hiện chính trong toàn bộ mẫu nghiên cứu. Trên cơ sở đó, nghiên cứu khuyến nghị các quốc gia có quy mô kinh tế nhỏ nên chủ động xây dựng nền tảng thể chế và củng cố hệ thống tài chính nội tại trước khi thực hiện các chính sách hội nhập sâu rộng, trong khi các quốc gia có quy mô lớn có thể ưu tiên chính sách hội nhập tài chính cao hơn để đón đầu dòng vốn FDI bền vững