Giới hạn trách nhiệm của người vận chuyển trong hợp đồng vận chuyển hàng hóa bằng đường biển

Abstract

Trong bối cảnh Việt Nam chưa tham gia bất kỳ điều ước quốc tế nào điều chỉnh hoạt động vận chuyển hàng hóa bằng đường biển, pháp luật trong nước về giới hạn trách nhiệm của người vận chuyển, dù dựa trên nền tảng của Bộ quy tắc Hague – Visby, vẫn tồn tại nhiều khác biệt, thiếu rõ ràng và chưa hoàn toàn phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế. Điều này tiềm ẩn nhiều rủi ro và làm suy giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước. Luận văn này được thực hiện nhằm làm rõ sự khác biệt đó, từ đó đề xuất một lộ trình hội nhập phù hợp. Thông qua việc sử dụng các phương pháp phân tích luật viết, lịch sử và so sánh, luận văn đã hệ thống hóa sự phát triển của chế định giới hạn trách nhiệm qua các Bộ quy tắc Hague, Hague – Visby, Hamburg và Rotterdam, đồng thời đối chiếu chi tiết với các quy định tại Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2015. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng pháp luật Việt Nam là một mô hình tích hợp có chọn lọc từ các Bộ quy tắc, nhưng vẫn còn tồn tại những hạn chế cố hữu như miễn trừ “lỗi hàng vận” và sự thiếu minh thị trong việc cấm thỏa thuận giảm mức giới hạn trách nhiệm. Từ đó, luận văn kết luận rằng việc gia nhập ngay một điều ước quốc tế không phải là giải pháp tối ưu, và kiến nghị một lộ trình “hai giai đoạn”: Trước hết là cải cách toàn diện pháp luật trong nước, sau đó hội nhập quốc tế một cách có chiến lược.