Tác động của rủi ro địa chính trị đến căng thẳng tài chính: Bằng chứng từ bốn nền kinh tế ASEAN mới nổi và hàm ý cho Việt Nam

Abstract

Bài nghiên cứu này phân tích tác động của rủi ro địa chính trị (GPR) đến căng thẳng tài chính trong bối cảnh các nền kinh tế ASEAN mới nổi ngày càng chịu ảnh hưởng mạnh từ các cú sốc bên ngoài và mức độ hội nhập tài chính gia tăng. Tác giả sử dụng chỉ số về GPR xây dựng bởi Caldara và Iacoviello (2022) và chỉ số năm cấu phần căng thẳng tài chính được xây dựng bởi Ngân hàng Phát triển Châu Á. Mẫu nghiên cứu bao gồm dữ liệu bảng tần suất tháng từ tháng 7 năm 2003 đến tháng 8 năm 2023 của bốn nền kinh tế ASEAN mới nổi là Indonesia, Malaysia, Philippines và Thái Lan. Sử dụng mô hình hồi quy dữ liệu bảng với hiệu ứng cố định (FEM) và hồi quy phân vị cho dữ liệu bảng dựa trên mô-men (MMQREG), nghiên cứu không tìm thấy bằng chứng thống kê rõ ràng cho thấy GPR có tác động trực tiếp và nhất quán đến căng thẳng tài chính tại các quốc gia trong mẫu nghiên cứu, ngay cả trong các giai đoạn thị trường chịu căng thẳng cao. Ngược lại, kết quả cho thấy các hiệu ứng lan truyền căng thẳng tài chính từ khu vực và từ các nền kinh tế châu Á phát triển đóng vai trò quan trọng hơn trong việc giải thích biến động căng thẳng tài chính tại ASEAN-4. Trên cơ sở đó, nghiên cứu gợi ý rằng đối với Việt Nam, GPR vẫn là một nhân tố cần được theo dõi thận trọng, đồng thời việc tăng cường năng lực giám sát ổn định tài chính, đặc biệt thông qua xây dựng và chuẩn hóa chỉ số căng thẳng tài chính (FSI), là cần thiết để đánh giá đầy đủ các tác động của các cú sốc bên ngoài trong bối cảnh các chu kỳ tài chính toàn cầu và hiệu ứng lan truyền quốc tế.