Nghĩa vụ của thành viên hội đồng quản trị trong công ty cổ phần theo pháp luật Việt Nam: Nghiên cứu so sánh với pháp luật Vương Quốc Anh và Trung Quốc

Abstract

Trong CTCP, sự tách biệt giữa quyền sở hữu và quyền điều hành làm gia tăng khả năng phát sinh tình trạng lạm quyền trong quản trị cũng như các xung đột lợi ích. Thực tiễn này đòi hỏi phải xây dựng và bảo đảm thực thi một cách hiệu quả hệ thống nghĩa vụ pháp lý áp dụng đối với thành viên HĐQT. Vì vậy, việc nghiên cứu các nghĩa vụ của chủ thể này có ý nghĩa thiết yếu trong việc nâng cao chất lượng quản trị công ty và bảo đảm sự bảo vệ đối với lợi ích hợp pháp của công ty và các cổ đông. Bài viết tập trung làm rõ nội dung, cơ sở pháp lý và cơ chế thực thi các nghĩa vụ cốt lõi của thành viên Hội đồng quản trị trong LDN Việt Nam, bao gồm nghĩa vụ trung thành, nghĩa vụ cẩn trọng và nghĩa vụ tuân thủ pháp luật. Trên cơ sở đó, bài viết xác định các hạn chế của pháp luật Việt Nam hiện hành, đặc biệt là tính khái quát của các chuẩn mực nghĩa vụ, việc thiếu các tiêu chí đánh giá hành vi quản trị dựa trên quy trình ra quyết định và khoảng trống trong cơ chế bảo vệ thành viên Hội đồng quản trị ngay tình. Bài viết vận dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp và so sánh luật học, kết hợp với cách tiếp cận chức năng, để xem xét pháp luật Việt Nam trong mối tương quan với pháp luật của Vương quốc Anh và Trung Quốc. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng việc xác định rõ ràng các tiêu chuẩn của nghĩa vụ, đồng thời thiết lập sự cân đối hợp lý giữa trách nhiệm pháp lý và quyền tự chủ trong hoạt động kinh doanh, giữ vai trò quyết định đối với việc hoàn thiện khung pháp lý về quản trị công ty. Trên nền tảng đó, bài viết đưa ra một số kiến nghị nhằm tiếp tục hoàn thiện pháp luật Việt Nam, qua đó nâng cao hiệu quả quản trị công ty và tăng cường tính dự đoán của hệ thống pháp luật.