Lan truyền thông tin trong khủng hoảng thực phẩm: Phân tích nội dung về thịt heo dịch bệnh trên nền tảng TikTok và YouTube tại Việt Nam

Abstract

Sự phát triển của mạng xã hội đã thay đổi căn bản cách thức phát sinh, lan truyền và tiếp nhận thông tin khủng hoảng. Nghiên cứu này phân tích vai trò của TikTok và YouTube trong việc phổ biến thông tin khủng hoảng "thịt lợn bệnh" của Tập đoàn X tại Việt Nam (5/2025) bằng phương pháp phân tích mạng. Dữ liệu được thu thập từ 30/5-15/6/2025, bao gồm user-hashtag trên TikTok (584 nút, 726 cạnh) và user-video trên YouTube (60 video). Nghiên cứu sử dụng các chỉ số từ lý thuyết đồ thị như Centrality, Betweenness, Closeness, PageRank; phát hiện cộng đồng bằng thuật toán Louvain và trực quan hóa bằng force-directed. Với YouTube, nghiên cứu bổ sung phân tích xu hướng thời gian, trích xuất từ khóa (TF-IDF) và phân tích cảm xúc bình luận. Kết quả cho thấy TikTok lan truyền thông tin nhanh nhờ cơ chế gợi ý và hashtag, trong khi YouTube thúc đẩy thảo luận sâu và phản ánh rõ cảm xúc cộng đồng. Cả hai nền tảng bổ trợ cho nhau trong định hình và khuếch đại thông tin khủng hoảng. Nghiên cứu đề xuất doanh nghiệp và cơ quan quản lý cần giám sát đa nền tảng, điều chỉnh phản hồi theo đặc thù kênh, và ứng dụng phân tích mạng để xác định tác nhân ảnh hưởng, giảm thiểu tác động tiêu cực và hỗ trợ xử lý khủng hoảng truyền thông