Mối quan hệ giữa kinh tế Nhà Nước và kinh tế tư nhân trong phát triển kinh tế: trường hợp Việt Nam trong bối cảnh nghị quyết 68 và nghị quyết 79

Abstract

Bài viết phân tích mối quan hệ giữa kinh tế nhà nước và kinh tế tư nhân trong phát triển kinh tế, theo hướng xây dựng môi trường kinh doanh cạnh tranh, minh bạch, có giá trị gia tăng cao và có khả năng hội nhập quốc tế. Trên cơ sở tổng hợp lý thuyết, đối chiếu bằng chứng nghiên cứu quốc tế và đối chiếu trường hợp Việt Nam qua Nghị quyết 68-NQ/TW và Nghị quyết 79-NQ/TW, bài viết cho rằng vấn đề cốt lõi không nằm ở chỗ tuyệt đối hóa khu vực nào, mà ở chỗ phân vai đúng giữa nhà nước và thị trường, làm rõ ranh giới chức năng, và kiểm soát vùng xám giữa quyền lực công với lợi ích kinh doanh. Kết quả phân tích cho thấy kinh tế nhà nước cần tập trung hơn vào các lĩnh vực nền tảng, chiến lược và các thất bại thị trường lớn; trong khi kinh tế tư nhân cần được phát triển bằng một luật chơi bình đẳng, ổn định và khuyến khích đổi mới. Đối với Việt Nam, điểm nghẽn nổi bật không chỉ là hiệu quả của từng khu vực riêng lẻ, mà còn là hiện tượng tư bản thân hữu làm méo mó cạnh tranh và làm suy yếu cả vai trò kiến tạo của nhà nước lẫn động lực phát triển thực chất của khu vực tư nhân. Từ đó, bài viết gợi ý một hướng cải cách thể chế trong đó nhà nước mạnh hơn về năng lực kiến tạo, điều tiết và đầu tư nền tảng; còn khu vực tư nhân mạnh hơn về năng suất, đổi mới và năng lực cạnh tranh quốc tế.