Hoàn thiện chính sách hỗ trợ học phí đối với sinh viên: Trường hợp trường Đại học Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh

Abstract

Trong bối cảnh các trường đại học công lập thực hiện cơ chế tự chủ tài chính, học phí ngày càng giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu nguồn thu, đồng thời tạo áp lực tài chính đối với sinh viên có hoàn cảnh khó khăn. Đề tài được thực hiện nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách học bổng sinh viên vượt khó tại Trường Đại học Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh, qua đó góp phần bảo đảm công bằng giáo dục trong điều kiện tự chủ đại học. Khoảng trống nghiên cứu đặt ra là chính sách hỗ trợ học phí tại cấp cơ sở đào tạo chưa được đánh giá hệ thống theo các tiêu chí tài chính công như bao phủ, công bằng, minh bạch, hiệu quả tài chính và mức độ hài lòng của sinh viên. Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính và định lượng, bao gồm phân tích văn bản chính sách, thống kê mô tả số liệu giai đoạn 2020–2025 và khảo sát 216 sinh viên. Kết quả cho thấy chính sách học bổng vượt khó đã mở rộng quy mô hỗ trợ, có mức minh bạch và hài lòng cao, phân bổ tương đối phù hợp theo mức độ khó khăn và chưa có dấu hiệu lãng phí tài chính trực tiếp. Tuy nhiên, chính sách vẫn hạn chế về phạm vi bao phủ, thủ tục hồ sơ, dữ liệu nhận diện đối tượng và công tác lập kế hoạch kinh phí. Đề tài đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao khả năng nhận diện sinh viên khó khăn, mở rộng tiếp cận có chọn lọc, đơn giản hóa quy trình, tăng minh bạch và bảo đảm tài chính bền vững cho nhà trường.