Cải thiện tính hữu hiệu của hệ thống kiểm soát nội bộ trong chu trình bán hàng – thu tiền tại McDonald’s Việt Nam

Abstract

Chu trình bán hàng – thu tiền tập trung dòng tiền và rủi ro thất thoát lớn nhất trong doanh nghiệp dịch vụ ăn uống. Tại McDonald’s Việt Nam, tăng trưởng đa kênh và nhân sự biến động cao khiến việc cải thiện tính hữu hiệu của hệ thống kiểm soát nội bộ trong chu trình này trở nên cấp thiết. Đề án khám phá và kiểm chứng vấn đề, khám phá và kiểm chứng nguyên nhân gốc, từ đó thiết kế giải pháp khả thi cho đơn vị. Nghiên cứu áp dụng phương pháp hỗn hợp, triển khai qua năm chương: khám phá vấn đề bằng quan sát và phân tích tài liệu; kiểm chứng vấn đề bằng dữ liệu tài chính – vận hành thực tế 2023–2025 (chênh lệch quỹ, đối soát doanh thu, hoàn tiền); khám phá nguyên nhân bằng phỏng vấn sâu; kiểm chứng và định vị nguyên nhân bằng hồi quy bội theo khung COSO 2013; thiết kế và đánh giá giải pháp qua tham vấn chuyên gia. Dữ liệu được xử lý bằng SPSS. Mô hình hồi quy giải thích 35,6% biến thiên và định vị điểm yếu (đánh giá rủi ro, môi trường kiểm soát); nguyên nhân gốc được làm rõ qua phân tích định tính. Trên cơ sở đó, đề án đề xuất ba nhóm giải pháp bám nguyên nhân gốc, kèm kế hoạch hành động và chỉ tiêu đo lường (KPI) để nâng cao tính hữu hiệu kiểm soát nội bộ của chu trình.