Tác động của trí tuệ nhân tạo đến hiệu quả hoạt động của các Ngân hàng Thương mại Việt Nam

Abstract

Đề tài phân tích tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) đến hiệu quả hoạt động của các NHTM Việt Nam trong giai đoạn 2018–2024. Bộ dữ liệu nghiên cứu gồm 15 NHTM với 105 quan sát dạng bảng. Mối quan hệ giữa mức độ ứng dụng AI và hiệu quả hoạt động ngân hàng được kiểm định thông qua các mô hình hồi quy OLS, FEM và REM, sử dụng các chỉ tiêu ROA, ROE và CIR để phản ánh hiệu quả hoạt động. Ngoài biến AI_USE phản ánh mức độ ứng dụng AI tổng thể, nghiên cứu tiếp tục phân tách các ứng dụng AI thành hai nhóm gồm AI_FRONT và AI_BACK nhằm đánh giá sự khác biệt giữa các ứng dụng hướng đến khách hàng và các ứng dụng phục vụ vận hành, quản trị nội bộ. Kết quả thực nghiệm cho thấy việc triển khai AI có tác động tích cực đến hiệu quả hoạt động của NH, đặc biệt trong việc cải thiện khả năng sinh lợi và hỗ trợ kiểm soát chi phí hoạt động. Trong đó, nhóm ứng dụng AI hướng đến khách hàng thể hiện mức tác động rõ rệt hơn so với nhóm ứng dụng AI phục vụ vận hành nội bộ. Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, đề tài đề xuất một số hàm ý nhằm nâng cao hiệu quả ứng dụng AI trong ngành NHTM Việt Nam.