Tác động của chỉ số bất ổn kinh tế toàn cầu đến quy mô đầu tư của doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại Việt Nam

Abstract

ĐATN được thực hiện nhằm đánh giá tác động của bất ổn kinh tế toàn cầu đến quy mô đầu tư của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu niêm yết tại Việt Nam. Sử dụng dữ liệu bảng từ 212 doanh nghiệp xuất nhập khẩu trong giai đoạn 2014–2024 (tương ứng với 2.332 quan sát), ĐATN áp dụng phương pháp ước lượng bình phương tối thiểu tổng quát khả thi (FGLS) để xử lý các vi phạm về phương sai thay đổi và tự tương quan của mô hình. Kết quả thực nghiệm cho thấy bất ổn kinh tế toàn cầu có tác động ngược chiều mạnh mẽ đến quy mô đầu tư của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu. Điều này minh chứng cho tâm lý phòng thủ chờ đợi và quan sát của các nhà quản trị trước các rủi ro ngoại sinh khó dự báo. Bên cạnh đó, kết quả nghiên cứu còn cho thấy dòng tiền nội bộ là nhân tố thúc đẩy đầu tư quan trọng nhất, phản ánh sự tồn tại của rào cản tài chính khi doanh nghiệp phải lệ thuộc lớn vào năng lực tự tài trợ. Các biến số về triển vọng thị trường (Tobin’s Q) có tác động cùng chiều nhưng ở mức độ thấp hơn. Trên cơ sở đó, ĐATN đề xuất cơ quan quản lý Nhà nước cần xây dựng hệ thống cảnh báo sớm rủi ro vĩ mô, đồng thời khuyến nghị các doanh nghiệp cần tập trung quản trị dòng tiền và áp dụng tư duy đầu tư linh hoạt để gia tăng khả năng thích ứng trong kỷ nguyên đầy bất ổn đang diễn ra