Nghiên cứu ảnh hưởng của quy mô canh tác và chi phí đầu vào đến năng suất lúa của nông hộ tại Đồng bằng sông Cửu Long

Abstract

Nghiên cứu này được thực hiện trong bối cảnh sản xuất lúa tại Đồng bằng sông Cửu Long vẫn mang tính quy mô nhỏ lẻ, trong khi ảnh hưởng của quy mô canh tác đối với năng suất còn nhiều tranh luận. Mục tiêu của nghiên cứu là phân tích tác động của quy mô canh tác đến năng suất lúa, đồng thời làm rõ cơ chế tác động gián tiếp thông qua việc sử dụng các yếu tố đầu vào. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu vi mô từ Khảo sát mức sống dân cư Việt Nam năm 2024 với đơn vị phân tích là hộ gia đình. Các phương pháp ước lượng được áp dụng bao gồm OLS, 2SLS và GMM hai bước nhằm xử lý vấn đề nội sinh và phương sai thay đổi, kết hợp với phương pháp bootstrap để kiểm định tác động gián tiếp. Kết quả cho thấy không tồn tại bằng chứng về tác động trực tiếp của quy mô canh tác đến năng suất lúa sau khi kiểm soát các yếu tố đầu vào. Ngược lại, chi phí vật tư và chi phí thuê lao động ngoài có ảnh hưởng tích cực đến năng suất, trong đó chi phí vật tư đóng vai trò quan trọng nhất. Đồng thời, quy mô canh tác có ảnh hưởng đáng kể đến mức độ đầu tư đầu vào, qua đó tạo ra tác động gián tiếp đến năng suất. Kết quả nghiên cứu hàm ý rằng việc nâng cao năng suất không nên chỉ tập trung vào mở rộng quy mô, mà cần chú trọng cải thiện khả năng tiếp cận và hiệu quả sử dụng các yếu tố đầu vào của nông hộ