Tác động của trách nhiệm xã hội doanh nghiệp đến tính ổn định chi phí – Vai trò điều tiết của cấu trúc sở hữu vốn tại các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam

Abstract

TNXHDN là việc đối xử một cách có đạo đức và có trách nhiệm với các bên liên quan, bao gồm cả trách nhiệm kinh tế và môi trường, nhằm tạo ra mức sống cao hơn cho tất cả mọi người trong khi vẫn duy trì lợi nhuận cho công ty. Trong khi đó, tính ổn định chi phí xảy ra khi chi phí giảm ít hơn khi hoạt động giảm so với mức tăng tương ứng của hoạt động tăng. Nhằm xem xét ảnh hưởng của TNXHDN đến tính ổn định chi phí của doanh nghiệp, tác giả kiểm định và phân tích tác động củaTNXHDN và CTSHV đối với tính ổn định chi phí, đồng thời xem xét vai trò điều tiếtcủa CTSHV đối với tác động của TNXHDN đến tính ổn định chi phí. Trong luận án này, tác giả sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng; dữ liệu được thu thập từ các nguồn thông tin đã công bố của các DNNY trên TTCK Việt Nam giai đoạn 2020– 2024. KQNC cho thấy TNXHDN làm giảm tính ổn định chi phí; CTSHV ảnh hưởng đến tính ổn định chi phí; trong đó, QSH nhà nước làm tăng tính ổn định chi phí, trong khi QSH tổ chức và QSH của NQL lại có tác động ngược lại. Quan trọng hơn, KQNC cho thấy QSH nhà nước và QSH nước ngoài có vai trò điều tiết, làm gia tăng tác động của TNXHDN đến tính ổn định chi phí; trong khi đó, QSH tổ chức và QSH của NQL có vai trò điều tiết, làm suy giảm mối quan hệ này. Trên cơ sở các phát hiện từ KQNC, tác giả khuyến nghị doanh nghiệp niêm yết nên thực hiện TNXHDN một cách thực chất, tích hợp tiêu chuẩn TNXHDN vào quản trị chi phí và điều chỉnh theo đặc điểm CTSHV nhằm tối ưu hóa hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Ngân hàng, NĐT và công ty kiểm toán nên đưa tiêu chí TNXHDN vào đánh giá rủi ro, thiết kế sảnphẩm/tín dụng và nâng cao năng lực kiểm toán bền vững nhằm phát hiện gian lận và quản lý tính ổn định chi phí. Bộ Tài chính cần hoàn thiện khung pháp lý và chuẩn mực báo cáo PTBV nói chung và báo cáo TNXHDN, thúc đẩy cổ phần hóa, và hướng dẫn hạch toán các công cụ carbon nhằm khuyến khích chuyển đổi xanh.