Tác động kinh tế của phát triển bền vững: Bằng chứng từ chi tiêu công cho môi trường và doanh nghiệp thực hành ESG

Abstract

Phát triển bền vững ngày càng là trọng tâm trong chiến lược phát triển kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu bị đe dọa bởi rủi ro môi trường và bất ổn kinh tế. Tuy nhiên, một khoảng trống nghiên cứu vẫn tồn tại liên quan đến chứng minh tác động kinh tế của thực hành Phát triển bền vững ở cấp vĩ mô ngắn hạn lên tăng trưởng GDP và dài hạn lên mức sống GDP bình quân đầu người; Tác động kinh tế ở cấp vi mô lên Giá trị doanh nghiệp. Việc thiếu cơ sở khẳng định tính giá trị kinh tế thách thức chiến lược và thực hành của rất cả các chủ thể kinh tế xã hội. Tuy các nghiên cứu trước đã đề cập đến mối quan hệ giữa các yếu tố này, nhưng chưa có sự phân tích toàn diện từ cả góc độ chính sách công và chiến lược doanh nghiệp, cũng như thiếu hàm ý tương tác giữa các yếu tố như bối cảnh đặc thù kinh tế và chính sách thể chế, đặc biệt là trong ngắn hạn. Dựa trên khoảng trống này, luận án tập trung vào câu hỏi chính: Tác động kinh tế của Phát triển bền vững ở cấp quốc gia - Liệu chi tiêu công cho môi trường có thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hay không, và các điều kiện như chất lượng thể chế, mức độ lệ thuộc tài nguyên có điều tiết mối quan hệ này không? Thứ hai, ở cấp độ doanh nghiệp - Liệu thực hành ESG có giúp giảm rủi ro tài chính trong điều kiện lãi suất cao qua đó nâng cao giá trị doanh nghiệp hay không? Luận án nghiên cứu thực nghiệm với ba bộ dữ liệu độc lập đáp ứng nhu cầu của mô hình và đảm bảo độ tin cậy trong phân tích. Đối với câu hỏi thứ nhất, luận án kiểm định trên 1803 quan sát từ 90 quốc gia trong giai đoạn 1996-2021 nhằm xem xét mối liên hệ giữa chi tiêu công cho môi trường và tăng trưởng kinh tế, đồng thời đánh giá vai trò điều tiết của chất lượng thể chế và mức độ lệ thuộc tài nguyên thiên nhiên. Ngoài ra, nghiên thực hiện phân tích đối sánh theo nhóm quốc gia, phân loại dựa trên mức thu nhập. Đối với câu hỏi thứ hai, nghiên cứu xem xét 535 công ty niêm yết tại ASEAN-5 trong giai đoạn 2017-2021 để phân tích tác động điều tiết của esg lên mối quan hệ giữa đòn bẩy tài chính và giá trị doanh nghiệp, xem xét bối cảnh thay đổi của lãi suất điều hành. Đồng thời, nhằm kiểm tra tính ổn định của kết quả, nghiên cứu sử dụng nhiều thang đo khác nhau của các biến chính trong mô hình như esg và đòn bẩy tài chính. Song song đó, nghiên cứu kết hợp với các kiểm định tính bền vững như phân tách tác động riêng lẻ của từng thành phần esg (môi trường, xã hội và quản trị). Cả hai mô hình được nghiên cứu thực hiện bằng phương pháp hiệu ứng cố định (FEM) và phương pháp bình phương 02 giai đoạn nhỏ nhất (2SLS) ước lượng mô hình tĩnh và phương pháp gmm hệ thống hai bước (2-Steps System GMM) được áp dụng để kiểm soát yếu tố cố định theo doanh nghiệp, quốc gia, và năm; xử lý vấn đề nội sinh động và nội sinh tiềm ẩn. Các kiểm định bổ sung bao gồm hansen và AR(2), thống kê Anderson Canonical Correlation LM và kiểm định Cragg-Donald Wald F nhằm nhận diện mô hình và đánh giá tính hợp lệ của công cụ Giải quyết câu hỏi nghiên cứu thứ nhất, nghiên cứu xác thực tác động tích cực của chi tiêu công cho môi trường đến tăng trưởng kinh tế, tuy nhiên mức độ hiệu quả phụ thuộc lớn vào chất lượng thể chế và mức độ lệ thuộc vào tntn của nền kinh tế. Các quốc gia có thể chế mạnh và ít phụ thuộc vào tntn có xu hướng tận dụng tốt hơn tác động từ chi tiêu công môi trường đến thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Giải đáp câu hỏi nghiên cứu thứ hai, nghiên cứu tìm thấy bằng chứng cho thấy các doanh nghiệp có điểm esg cao không chỉ có khả năng điều tiết rủi ro tài chính mà còn tạo lợi thế trong tiếp cận vốn, giúp giảm mức độ nhạy cảm của đòn bẩy nợ trước lsđh. Luận án bổ sung vào khung lý thuyết hiện hữu và xây dựng cơ sở thực tiễn quản lý kinh tế bền vững. Về mặt lý thuyết, khung phân tích về ptbv được mở rộng bằng việc xem xét tác động điều tiết của chất lượng thể chế, mức độ lệ thuốc tntn và rủi ro hệ thống tài chính trong mô hình kinh tế của chi tiêu công môi trường và doanh nghiệp thực hành esg. Ứng dụng trong thực tiễn, luận án cung cấp cơ sở lý luận và thực nghiệm vững chắc để hỗ trợ quá trình hoạch định chính sách hướng tới tăng cường và tối ưu hóa kinh tế bền vững. Đối với quản trị doanh nghiệp, luận án làm rõ vai trò của esg không dừng lại như một chiến lược tuân thủ mà hơn nữa là một giải pháp tăng cường ổn định tài chính.