Vai trò của quản trị công ty đối với hiệu quả hoạt động doanh nghiệp: Bằng chứng thực nghiệm từ cách tiếp cận tập mờ tại Việt Nam

Abstract

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam tăng trưởng nhanh cả về quy mô và mức độ tham gia của nhà đầu tư, việc nâng cao chất lượng quản trị công ty tại các doanh nghiệp niêm yết trở nên cấp thiết. Nghiên cứu này phân tích mối quan hệ giữa chỉ số quản trị công ty (Corporate Governance Index - CGI) và hiệu quả hoạt động doanh nghiệp bằng phương pháp phân tích so sánh định tính tập mờ (fsQCA), qua đó làm rõ tính đa cấu hình trong các con đường dẫn đến hiệu quả cao. CGI được xây dựng dựa trên đặc điểm hội đồng quản trị và cơ chế giám sát, sử dụng dữ liệu của 179 doanh nghiệp phi tài chính niêm yết tại Việt Nam giai đoạn 2017-2024. Kết quả cho thấy tồn tại nhiều cấu hình quản trị thay thế nhau có thể tạo ra hiệu quả cao, đo lường bằng Tobin’s Q, ROA và ROE, trong đó CGI thường xuyên xuất hiện như một điều kiện quan trọng. Phát hiện này cho thấy quản trị công ty cần được xem xét như một hệ thống các điều kiện tương tác với đặc điểm doanh nghiệp, mức độ sử dụng nợ và tác động của COVID-19, thay vì các cơ chế riêng lẻ. Bằng cách áp dụng fsQCA trong bối cảnh thị trường mới nổi, nghiên cứu đóng góp một cách tiếp cận phương pháp mới cho lĩnh vực quản trị công ty và cung cấp hàm ý thực tiễn cho nhà quản lý, nhà đầu tư và cơ quan hoạch định chính sách tại Việt Nam