Chấp nhận AI trong môi trường làm việc: Kiểm định mô hình Chấp nhận Công nghệ và vai trò điều tiết của lo ngại về đạo đức

Abstract

Nghiên cứu xem xét các yếu tố thúc đẩy ý định sử dụng AI trong bối cảnh công việc, dựa trên mô hình Chấp nhận Công nghệ và lý thuyết Cảm nhận Rủi ro và mở rộng bằng biến lo ngại về đạo đức. Dữ liệu khảo sát được thu thập từ 225 người tham gia có trải nghiệm sử dụng AI cho các công việc hàng ngày. Mô hình phương trình cấu trúc bình phương tối thiểu riêng phần được sử dụng để kiểm định các mối quan hệ giữa nhận thức về tính hữu ích (PU), nhận thức về tính dễ sử dụng (EU), thái độ đối với việc sử dụng AI (ATT), lo ngại về đạo đức (EC) và ý định sử dụng AI (IU), đồng thời kiểm tra tác động điều tiết của EC. Kết quả cho thấy PU và EU đều tác động tích cực đến ATT. Hơn nữa, ATT cũng tác động tích cực đến IU. Tác động trực tiếp của EC lên IU không có ý nghĩa thống kê, nhưng EC làm suy yếu đáng kể mối quan hệ giữa ATT và IU. Phát hiện này xác định EC như một điều kiện biên trong khung TAM mở rộng cho bối cảnh AI tạo sinh, đồng thời lý giải nghịch lý giữa ủng hộ cảm xúc và do dự hành động khi áp dụng AI. Nghiên cứu đề xuất các tổ chức cần ưu tiên tăng cảm nhận hữu ích và tính dễ dùng thông qua thiết kế quy trình và hỗ trợ sử dụng, đồng thời quản trị rủi ro đạo đức bằng hướng dẫn, chuẩn kiểm chứng và cơ chế trách nhiệm để chuyển hóa thái độ tích cực thành ý định sử dụng bền vững