Kiểm soát đặc biệt ngân hàng: so sánh luật Việt Nam và Singapore

Abstract

Sự thất bại của ngân hàng không chỉ gây thiệt hại cho nền kinh tế quốc gia mà còn là nguyên nhân cho các cuộc khủng hoảng kinh tế khu vực/kinh tế toàn cầu. Vấn đề này đã được chứng minh qua các vụ việc phá sản, sụp đổ một số ngân hàng trên thế giới như: sự phá sản ngân hàng Lehman Brothers ở Hoa Kỳ (năm 2008); sự sụp đổ của ngân hàng Northern Rock ở Anh (năm 2008); sự phá sản ngân hàng Silicon Valley Bank, ngân hàng Signature ở Hoa Kỳ (năm 2023); Để hạn chế tối đa những tác động tiêu cực đến nền kinh tế từ hoạt động yếu kém của các tổ chức tài chính, FSB đã đưa ra hướng dẫn cho về cơ chế giải quyết tổ chức tài chính (bao gồm ngân hàng) một cách có trật tự. Tại Việt Nam, quy định về kiểm soát ngân hàng mất khả năng chi trả được thiết lập từ năm 1990, theo thời gian pháp luật Việt Nam đã có nhiều điều chỉnh hoàn thiện chế định về KSĐB. Tuy nhiên, tình hình chung là thời hạn KSĐB các ngân hàng kéo dài và đến nay chưa có ngân hàng nào được NHNN công bố chấm dứt việc KSĐB. Trong khi đó, Singapore một đất nước với hệ thống tài chính đa phần là các ngân hàng. Quy định kiểm soát ngân hàng của Singapore được thiết lập từ năm 1980, đến nay cơ chế kiểm soát, giải quyết ngân hàng của Singapore đã trải qua nhiều lần điều chỉnh để tiệm cận với hướng dẫn từ FSB, bởi Singapore là thành viên của FSB từ năm 2013. Đề án sử dụng phương pháp nghiên cứu pháp lý học thuyết và phương pháp nghiên cứu luật so sánh để làm rõ bản chất của cơ chế KSĐB, sự tương đồng, khác biệt giữa pháp luật Việt Nam và Singapore. Đề án tập trung phân tích các vấn đề pháp lý về tiêu chí kích hoạt cơ chế KSĐB; quyền hạn, nhiệm vụ của cơ quan giải quyết; biện pháp hỗ trợ; hệ quả pháp lý kiểm soát, giải quyết ngân hàng. Từ đó, làm cơ sở kiến nghị các giải pháp hoàn thiện pháp luật Việt Nam.